ATLAS DRZEW POLSKI - publikacja na podstawie niniejszej strony
ATLAS DRZEW POLSKI - wydanie 2
Ostatnia
modyfikacja:
2013-06-30
Systematyka:
ROŚLINY / NACZYNIOWE / NASIENNE / OKRYTONASIENNE / JEDNOLIŚCIENNE - MAGNOLIOWE - (ROSOPSIDA) - (RANUNCULOPSIDA) - (PIPEROPSIDA)
Licznik odwiedzin:
Na Ziemi od:
~130 mln lat
KLASA
MAGNOLIOWE
(MAGNOLIOPSIDA)
Zawiera:
ok.
12 tysięcy
gatunków

Cechy charakterystyczne:
Prymitywna budowa kwiatów
(m.in. identyczność płatków korony i działek kielicha ułożonych spiralnie
na wydłużonym dnie kwiatowym).
 

█ Zapraszam również na swoją nową stronę Rejestr Polskich Drzew Pomnikowych (https://www.rpdp.hostingasp.pl), na której znajdą Państwo najbardziej aktualne dane dotyczące rekordowych drzew w Polsce. Strona ma charakter otwarty - każdy może się zarejestrować i po zalogowaniu dodawać do bazy "swoje" drzewa wraz z ich pomiarami oraz zdjęciami. Bez zalogowania program pracuje w trybie "tylko odczyt" - dodawanie wpisów (także ich modyfikacja i usuwanie) nie jest możliwe, jednak bez przeszkód można przeglądać zgromadzone w bazie dane.

  Systematyka 

Trzecia pod względem wielkości, po Rosopsida i Liliopsida, klasa należąca do gromady roślin okrytozalążkowych (Magnoliophyta) i jedna z czterech nowych klas powstałych w wyniku podziału dawnej klasy dwuliściennych (Dicotyledones). Obejmuje około 12 tysięcy gatunków zgrupowanych w trzydziestu kilku rodzinach.
█ W systemie Cronquista gromada okrytonasiennych dzieliła się na dwie klasy: jedno- i dwuliścienne. System Reveala pozostawia klasę jednoliściennych (Liliopsida), natomiast dawna klasa dwuliściennych (Dicotyledones) rozpada się w nim na cztery nowe klasy. Jedną z nich jest właśnie klasa magnoliowych (Magnoliopsida).

Magnoliowe są uważane za najstarsze i najprymitywniejsze rośliny okrytozalążkowe, dlatego czasami nazywa się je również pierwotnymi okrytozalążkowymi. Rośliny tego typu pojawiły się na Ziemi w okresie kredy (140-66 mln lat p.n.e.).

  Główni przedstawiciele i ich cechy morfologiczne

Głównym wyróżnikiem klasy magnoliowych, podobnie zresztą jak trzech pozostałych klas powstałych z podziału dawnej klasy dwuliściennych, jest posiadanie przez zarodek rośliny dwóch liścieni. Cecha ta oraz inne właściwości charakterystyczne dla roślin dwuliściennych zostały opisane przy okazji omawiania klasy Rosopsida. W tym miejscu bardziej interesujące wydaje się pytanie, co tak bardzo wyróżnia rośliny wchodzące w skład magnoliowych, że wydzielono dla nich oddzielną klasę.

Spośród roślin okrytonasiennych magnoliowe wyróżniają się głównie kwiatami.
Kwiaty te, zazwyczaj (bardzo) duże i atrakcyjne, są równocześnie uważane
za jedne z najprymitywniejszych wśród roślin okrytozalążkowych.
Cechuje je identyczność płatków korony i działek kielicha (które wspólnie są określane
mianem listków okwiatu) oraz spiralne ustawienie wszystkich części.

Rośliny należące do klasy magnoliowych to w większości niewielkie drzewa liściaste oraz krzewy (w tym pnącza), rzadziej większe drzewa i rośliny zielne. Ich obszar występowania jest obecnie mocno ograniczony w porównaniu do klasy Rosopsida. Do najbardziej znanych w Polsce drzewiastych przedstawicieli magnoliowych należą gatunki magnolii (Magnolia) oraz tulipanowiec amerykański (Liriodendron tulipifera). Z innych ciekawych drzew można wymienić gatunki cynamonowca (Cinnamomum), anyżu (Illicium), muszkatołowca (Myristica) oraz wawrzynu (np. wawrzyn szlachetny czyli tzw. drzewo laurowe - Laurus nobilis).

Liście magnoliowych są zwykle niepodzielone, skórzaste, ustawione naprzemianlegle i zimotrwałe (wyjątkami są m.in. tulipanowiec amerykański i magnolia wielkokwiatowa - drzewa posiadające liście opadające na zimę). Magnoliowe są roślinami o kwiatach obupłciowych i najczęściej owadopylnych (ich pozostałe cechy zostały opisane w ramce). Owoce mają budowę zależną od niższych jednostek systematycznych. Nasiona roślin należących do klasy magnoliowych, jako wyodrębnionej z dawnej klasy dwuliściennych, zawierają oczywiście zarodek z dwoma liścieniami. Drewno u niektórych, najbardziej prymitywnych przedstawicieli magnoliowych nie posiada naczyń.